برای نماز اول وقت نقشه بکشید


شاید جوان به‌خصوص در این زمان‌هایی که شب‌‌ها کوتاه است و اذان صبح خیلی زود اتفاق می‌افتد و وقت ادای نماز کم است، شکست بخورد؛ عیبی ندارد. برای فردا شب نقشه بکشد. برای پس فردا شب. برای هزار شب دیگر. باید برنامه بریزیم که نمازمان را اول وقت بخوانیم .


ایمان داشتن تنها به نماز و روزه نیست !

گاه که توفیقی حاصل شود و موفق به دیدار یکی از علما بشویم و یا در پی اینکه چگونه برای تقرب به خداوند بلند مرتبه اقدام کنیم به مطالعه می پردازیم می بینیم که یکی از مهترین راهکارهایی  که برای شروع به ما می دهند تشویق به انجام نماز اول وقت و  مدوامت بر آن است تا ملکه ذهنمان شود  پس از آن دستورات دیگر را صادر می کنند چرا که نماز ستون است و در سایه ستون است که خیمه ای افراشته میشود و سایر  مسائل را در بر میگیرد.

این مقاله حاصل گفتگویی است با آیت‌الله محمدعلی جاودان برای راهنمایی جوانان عزیز که قصد خودسازی و شناخت را دارند.

«دستور اولی که می‌خواهم برای کسانی که قصد شروع دارند، بگویم- مطلبی است که هزاران بار اساتید و بزرگانی نظیر مرحوم آیت‌الله حق‌شناس به جوانان توصیه می‌کردند- نماز اول وقت است. نماز اول وقت بخوانید. اگر توانستید، به جماعت بخوانید و اگر هم نشد، همان اول وقت بخوانید.

 برای نماز اول وقت نقشه بکشید :

شاید جوان به‌ خصوص در این زمان‌هایی که شب‌‌ها کوتاه است و اذان صبح خیلی زود اتفاق می‌افتد و وقت ادای نماز کم است، شکست بخورد؛ عیبی ندارد. برای فردا شب نقشه بکشد. برای پس فردا شب. برای هزار شب دیگر. باید برنامه بریزیم که نمازمان را اول وقت بخوانیم، اما باید در نظر بگیریم که یکی از نمازهایمان نماز صبح است که خیلی هم اول وقت خواندنش مهم است. بنابراین برای آن ‌هم باید نقشه داشته باشیم تا حتماً در طرحمان آن را هم به اول وقت برسانیم. اما مشکلش خیلی بیشتر از ظهر و عصر و مغرب و عشاء است . 

مثلاً ممکن است که دانشجویی وقت نماز ظهر و عصرش در کلاس مشغول باشد. ما نمی‌گوییم که کلاس را بشکند و بیرون بیاید، اما هر وقت که کلاس تمام شد، بلافاصله برود نمازش را بخواند. دیگر نرود مثلاً یک ناهاری با خیال راحت بخورد و یک ساعتی هم استراحت، نه. نمازمان را می‌خوانیم. دست ‌کم وضو می‌گیریم و نماز ظهر را می‌خوانیم تا از اول وقتش خیلی دیر نشود. بعد هم اگر گرسنه بودیم، ناهار می‌خوریم و نماز عصرمان را بلافاصله می‌خوانیم. این نماز اول وقت را برایش بکوشیم .

تقلید صحیح؛ یعنی می‌پرسم و عمل می‌کنم. چند مسأله در باب وضو باید بخوانم؛ مثلاً به اندازه‌ی دو صفحه رساله، برای غسل باید دو صفحه رساله بخوانم، برای نمازم هفت، هشت صفحه باید بخوانم تا مسائل اصلی را یاد بگیرم. چون جوانم، زودتر یاد می‌گیرم. بعد هم دو بار، سه بار یا بیشتر پیش معلم می‌خوانم تا تصحیح شود

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای :

«اول سال که میشود انسان فکر کند که خب حالا این سال و قبلش هر جور بود، گذشت و الآن یک رابطه جدیدی تعریف کنیم با خدای متعال... اگر چنانچه شروع اهتمام از همین نماز باشد، نماز چون خیلی مهم است، این خیلی کارگشاست. نماز را انسان خوب بخواند، با توجه بخواند، حضور قلب داشته باشد.»

 شیطان از چه کسی هراس دارد؟

اگر روایت این باب را دیده باشیم، می‌فرماید که شیطان از کسی که نمازش را اول وقت می‌خواند و بر آن مراقبت می‌کند، همیشه ترسان است. «لایَزالُ الشّیطانُ زائِلاً مِن بَنی ‌آدم». این نکته را هم به نماز اول وقت اضافه کنیم که نماز صحیح بخوانید. بنابراین برای این‌که نماز صحیح باشد، من ناگزیرم که رکوع صحیح بیاموزم، غسل صحیح بیاموزم، یک حمد و سوره‌ی صحیح بیاموزم و مسائل دیگر نماز را بیاموزم که اگر کلش را جمع کنی، ممکن است در سه چهار ساعت بشود به همه‌‌اش پرداخت .

تقلید صحیح؛ یعنی می‌پرسم و عمل می‌کنم. چند مسأله در باب وضو باید بخوانم؛ مثلاً به اندازه‌ی دو صفحه رساله، برای غسل باید دو صفحه رساله بخوانم، برای نمازم هفت، هشت صفحه باید بخوانم تا مسائل اصلی را یاد بگیرم. چون جوانم، زودتر یاد می‌گیرم. بعد هم دو بار، سه بار یا بیشتر پیش معلم می‌خوانم تا تصحیح شود .

مقام معظم رهبری

من به یک نماز صحیح احتیاج دارم و بعد از آن به یک نماز اول وقت. جوان مادامی که نمازش را صحیح می‌خواند، نمازش را دقت می‌کند، مواظبت می‌کند و اول وقت می‌خواند، شیطان ترسان است. نه این ‌که جوان از شیطان ترسان باشد؛ شیطان از آن جوان ترسیده است. اگر انسان این‌گونه نباشد، آن‌وقت شیطان طبق روایات، انسان را به جاهایی می‌برد که دیگر برگشت ندارد .

اگر می‌خواهید همیشه سالم و محفوظ بمانید، نماز اول وقت بخوانید. نماز اول وقت ایجادکننده‌ی ترس از خداست. بعضی جوان‌ها دو دقیقه نماز می‌خوانند؛ نه دو دقیقه و نه نیم ساعت. ما که یک ذره بیشتر کش می‌دهیم -که آن‌ هم از روی عادت است و قیمت ندارد- می‌شود پنج دقیقه. «سبحان ربی العظیم و بحمده» را صحیح بگو؛ یک بار بگو، اما صحیح و با آرامش بدن. صحیح خواندن نماز مثل این است که انسان به دیوار مستحکمی تکیه کرده باشد. این امر را اگر شما به‌دست بیاورید، حتی با نیروی خیلی زیاد هم این زمین نمی‌خورد. شاید تکان بخورد، اما زمین نمی‌خورد. ممکن است حوادث مهمی هم برایش پیش بیاید، اما آن حوادث با نماز اول وقت و صحیح، او را به زمین نمی‌زند .»

متأسفانه مشکل بسیاری از ما جوانان این است که فکر می کنیم شیطان چون خیلی قوی است ما حق داریم شکست بخوریم و وسوسه شویم و بسیاری از ما از او می ترسیم و به همین خاطر با کنار گذاشتن مهم ترین دستورات دینمان که می تواند بزرگترین پناهگاه ما باشد به این دشمن بزرگ و بد طینت باج می دهیم واقعا باید برای امور مهم و پر ارزشی چون نماز وقت گذاشت نه اینکه هیچ تلاشی نکرد و آن را بی ثمر دانست . امیدوارم خداوند متعال همه را توفیق بندگی دهد و یاریمان کند تا موفق به انجام نماز واقعی شویم .إن شاء الله

فرآوری: محمدی

بخش دین تبیان



نماز اول وقتی که موجب اختلاف می شود!

نماز

مادر من حساسیت شدیدی روی نماز اول وقت دارد به گونه ای که همیشه حتی در زمانی که برای افطار در ماه رمضان مهمان هم داشته باشیم باید نمازش را اول وقت بخواند و این باعث شده همیشه با پدرم درگیر باشند.

پدرم می گوید اول پذیرایی کن بعد نماز بخوان . اما مادرم می گوید من همه چیز را حاضر می کنم و سرو می کنم تا مشکلی پیش نیاید، بعد نمازم را می خوانم البته من خودم به نماز اول وقت اعتقاد دارم ولی تو مواقع اضطراری سعی می کنم ناراحتی پیش نیاید بعد می روم نمازم را می خوانم.

حالا شما بگویید این نماز اول وقت که باعث اختلاف و ناراحتی پدرم و به طبع جو خانه هم با دعوا آلوده می شود، ایراد ندارد؟

آیا عیبی دارد که یک فردی برای احترام مهمان، آن هم فقط یک شب نمازش را اول وقت نخواند؟


برای روشن شدن پاسخ باید از چند زاویه به این سوال نگاه کرد:

بررسی رفتار مادر؟

بررسی رفتار پدر؟

در خصوص رفتار مادر

از سویی جایگاه ویژه ای که در دین مبین اسلام برای مهمان قرار داده شده، انسان را موظف به احترام مهمان می کند به طوری که اهانت به میهمان، حرام و اکرامش لازم دانسته شده است؛ تا آن جا كه در حدیثى از پیغمبر گرامى اسلام - صلى الله علیه و آله - مى‏ خوانیم: «الضَّیْفُ دَلِیْلُ الْجَنَّةِ»؛(علامه مجلسی، بحار الانوار، ج 72، ص 460، حدیث 14، باب 93) «میهمان، راهنماى راه بهشت است.»

و از سوی دیگر روایات بسیاری در اقامه نماز اول وقت وارد شده است تا جایی که پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: «هر شخصى به نماز اول وقت اهمیت بدهد، براى او شادمانى به هنگام مرگ و برطرف شدن هموم و غصه ها و نجات از آتش جهنم را ضامن مى شوم». (محمدی ری شهری ، میزان الحکمه، ج 2 ، ص 1642)

بنابر این بر اساس روایات بهتر است انسان سعی کند همواره نماز خود را اول وقت بخواند؛ اگر بتوانید در تمام موارد تقیدتان به نماز اول وقت حفظ کنید بسیار خوب است.

نماز اول وقت بر هر کاری مقدم و افضل است و موارد ذکر شده در نامه افراط نیست بلکه ممدوح است.

لکن التزام به اقامه نماز اول وقت منافاتی با اکرام مهمان ندارد به این گونه که اگر نماز اول وقت سبب ناراحتی او می گردد، به میهمان خود رسیدگی کرده و اکرامش نمایید و سپس نماز را بخوانید.

امام صادق(علیه السلام) می فرمایند: اول وقت، خشنودی خداست و آخر آن، عفو خداست، و عفو نمی باشد مگر از جهت گناه." و در مقابل، تأخیر نماز موجب خشم خداست چرا كه پیامبر اكرم به حضرت علی(علیه السلام) فرمودند: "نماز را با وضوی كامل و شاداب در وقتش به جای آور كه تأخیر انداختن نماز بدون جهت، باعث غضب پروردگار است"

زیرا اهمیت و احترام میهمان، به اندازه‏اى است كه در اسلام به عنوان یك هدیه آسمانى تلقى شده است. رسول خدا - صلى الله علیه و آله - مى‏ فرماید: «اذا أَرادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ خَیْراً أَهْدى‏ الَیْهِمْ هَدِیَّةً، قالُوا: وَ ما تِلْكَ الْهَدِیَّةُ؟ قالَ: الضَّیْفُ، یُنْزِلُ بِرِزْقِهِ، وَ یَرْتَحِلُ بِذُنُوبِ أَهْلِ الْبَیْتِ» (علامه مجلسی، بحار الانوار، ج 72، ص 460، حدیث 14، باب 93)

علاوه بر این که در مورد سوال، همراهی نکردن مادر در پذیرایی از مهمان، موجب ناراحتی و آزار شوهرش می شود و این امری حرام است و عقوبت الهی را در پی دارد، از این رو توصیه می شود این مادر گرامی با رسیدگی به مهمان خصوصاً مهمانی که روزه است و برای افطار دعوت شده است، از ثواب های اکرام مهمان که کمتر از ثواب نماز اول وقت نیست بهره مند شوند، به خصوص وقتی این عمل را به قصد تقرب به خداوند انجام دهد.

در این صورت هم رضایت همسر را جلب کرده و هم صفا و صمیمیت در منزل را خدشه دار نکرده اند.

علاوه بر آن که اگر خوب دقت کنید متوجه می شوید که این تزاحم (نماز اول وقت و مهمان) چند بار بیشتر در طول سال پیش نمی آید و اول وقت نخواندن نماز در این چند مرتبه به عادت ایشان به نماز اول وقت نیز آسیب نمی رساند.

 

در خصوص رفتار

رفتار پدر خانواده مذکور از جهت این که یک سویه نگاه می کنند و به التزام همسر خود برای اقامه نماز اول وقت بی توجهی می کنند، بی تردید درست نیست.

زیرا وظیفه رسیدگی به مهمان تنها به عهده مادر نیست بلکه پدر نیز باید در این خصوص کمک کار ایشان باشد و همسر خود را برای پذیرایی از مهمان به زحمت نیندازد که اگر چنین کند، مواخذه خواهد شد.

در مورد سوال، پدر خانواده برای این که هم همسر نمازش را اول وقت بخواند و هم پذیرایی از مهمان به بهترین شکل انجام شود، می تواند خود اقدام به این مهم نماید و تا زمان برگشت همسرش از نماز، خود اقدام به پذیرایی از مهمان ها نماید.

اهمیت و احترام میهمان، به اندازه‏اى است كه در اسلام به عنوان یك هدیه آسمانى تلقى شده است. رسول خدا - صلى الله علیه و آله - مى‏ فرماید: «اذا أَرادَ اللَّهُ بِقَوْمٍ خَیْراً أَهْدى‏ الَیْهِمْ هَدِیَّةً، قالُوا: وَ ما تِلْكَ الْهَدِیَّةُ؟ قالَ: الضَّیْفُ، یُنْزِلُ بِرِزْقِهِ، وَ یَرْتَحِلُ بِذُنُوبِ أَهْلِ الْبَیْتِ»

اثرات نماز اول وقت

خشنودی خداوند:

امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: اول وقت، خشنودی خداست و آخر آن، عفو خداوند است، و عفو نمی باشد مگر از جهت گناه." (وسائل الشیعه، ج3، ص 90، ح16)

 و در مقابل، تأخیر نماز موجب خشم خداست چرا كه پیامبر اكرم به حضرت علی (علیه السلام) فرمودند: "نماز را با وضوی كامل و شاداب در وقتش به جای آور كه تأخیر انداختن نماز بدون جهت، باعث غضب پروردگار است." (سرمایه سخنوران، ص 306)

استجابت دعا و بالا رفتن اعمال:

در حدیث است كه به هنگام ظهر درهای آسمان گشوده می شود و درهای بهشت باز می گردد و دعا مستجاب می شود؛ پس خوشا به حال كسی كه در آن هنگام برای او عمل صالحی بالا رود. (سفینه البحار، ج2، ص 44)

در حدیثی دیگر از حضرت صادق (علیه السلام) آمده است كه فرمودند: "... بهترین ساعت های شب و روز، وقت های نماز است." سپس فرمودند: "چون ظهر می شود درهای آسمان گشوده شده و بادها می وزند و خداوند به خلق خود نگاه می كند.

هر آینه من بسیار دوست دارم كه در آن هنگام، عمل صالحی برای من بالا رود." آنگاه فرمودند: "بر شما باد به دعا كردن بعد از نمازها، چرا كه آن مستجاب می شود." (اصول وافی، ج2، ص87)

 

کلام آخر:

کلام را با سخنی از پیامبر اکرم صلی الله و علیه و آله به پایان می بریم آنجا که فرمودند:

"شیطان تا زمانی از مومن می ترسد كه به نمازهای پنج گانه توجه كند و در سر وقت نمازها را بجای آورد، اما هنگامی كه وقت نماز را ضایع كرد، بر او جرأت پیدا می كند و او را در گناهان بزرگ می اندازد. (وسائل الشیعه، ج 3، ص 18)

فرآوری: زهرا اجلال             

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان


منابع:

روزنامه قدس - علی اكبر طحانیان

اسک قرآن

اسک دین

پرسمان


دستور العملی برای نماز اول وقت


نماز اول وقت آنقدر ارزشمند است که امیرالمؤمنین حضرت علی(علیه‌السلام ) در جنگ صفین نماز ظهر را در اول وقت در بحبوحه جنگ اقامه فرمود.


نماز
چرا نماز اول وقت ثواب بیشتری دارد؟

نماز، تجلی بخش محبت و انس به خدای کریم است. نماز نفی معبودهای غیر حقیقی، تخیلی، عاطفی و الحادی است. نماز رازست و نیاز، نماز آرامش است و پرواز، نماز آرایش است و پیرایش.

نماز آراستن به زیور خوبی‌ها و زیبایی و پیراستن از کژیها زشتی‌هاست. نماز بازدارنده از فحشاء و منکرات و آلودگی‌هاست.

اقامه نماز واجب است ولی ذات مقدس حق اول وقت خواندن آن را واجب نشمرده است تا بندگانش دچار عسر وحرح و سختی و مشقت نگردند. گاهی ممکن است انسان در وقت فضیلت نماز مشغول کار مهمی باشد مثل نجات جان یک انسان و... در این صورت نجات جان یک انسان بر نماز اول وقت ترجیح دارد. یا گفته شده نماز جماعت اگر با تأخیر خوانده شود بر نماز فرادای اول وقت ترجیح دارد. چون وحدت اجتماعی از اهمیت بسیار والایی برخوردار است. اما اگر انسان بدون عذر موجه جدی نماز را به تأخیر بیاندازد شاید کوتاهی و بی اعتنایی نسبت به تماز تلقی گردد و مقبولیت آن‌را دچار اشکال سازد.

نماز اول وقت در متون دینی، مورد تأکید بسیار قرار گرفته و فضایل فراوانی برای آن نقل شده است. از نظر تأثیرات روحی، روانی و اجتماعی می‌توان امور زیر را نام برد :

1- عادت دادن شخص به نظم

وجود نشاط و آمادگی و حضور قلب بیشتر جهت انس و ارتباط با خدا و تقویت کمالات نفسانی

2- زمینه سازی جهت برگزاری جماعت‌های بزرگ و انس و الفت و اتحاد بیشتر مسلمانان

عمل وقتی که صورت ظاهرش الهی است، صورت باطنش هم الهی می‌شود، ادای تکلیف قطعی، قبول شدنش و وصل شدن آن به رحمانیت پروردگار عالم در دنیا قطعی است و در آخرت هم عمل به رحیمیت پروردگار وصل می‌شود، که جلوه این رحیمیت، بهشت و رضوان، من الله اکبر است

توضیح آنکه وقتی جامعه اسلامی مقید به خواندن نماز اول وقت باشند، در هر منطقه، غالب مردم هم زمان به نماز خواهند ایستاد. این مسئله آمادگی آنان را برای جماعت و ایجاد صفوف گسترده و پر جمعیت بیشتر می‌کند. درحالی‌که نماز در غیر اول وقت، در بین زمان‌های مختلف پراکنده می‌شود و از اجتماع و شکوه عبادی و انس و الفت مؤمنان در مراکز دینی می‌کاهد." کلباسی مجتبی، یکصد پرسش و پاسخ درباره نماز، دفتر اول تهران، ستاد اقامه نماز،1380، ص97-"

شهید بزرگوار مطهری در همین زمینه می‌فرماید : مسئله ای که در مورد نماز مورد توجه اسلام قرار گرفته است دقت زیاد نسبت به رعایت وقت است به طوری که دقیقاً روی دقیقه، ثانیه آن حساب شده است. بدون شک این امر در روح عبادت و رابطه انسان با خدا مؤثر نیست که مثلاً اگر یک دقیقه قبل از وقت نماز را شروع کنیم آن حالت تقرب و توجه پیدا نمی‌شود ولی اگر اول وقت انجام شد تقرب ایجاد می‌شود. اسلام خواسته است نوعی تمرین وقت شناسی و تمرین احترام گزاردن به نظم و وقت قرار داده باشد ." ر.ک : استاد شهید مرتضی مطهری، تعلیم و تربیت در اسلام(انتشارات صدرا، 1371) ص192"

خلاصه نماز اول وقت آنقدر ارزشمند است که امیرالمؤمنین حضرت علی(علیه‌السلام ) در جنگ صفین نماز ظهر را در اول وقت در بحبوحه جنگ اقامه فرمود.

اگر انسان بدون عذر موجه جدی نماز را به تأخیر بیاندازد شاید کوتاهی و بی اعتنایی نسبت به تماز تلقی گردد و مقبولیت آن‌را دچار اشکال سازد

نماز اول وقت، خاموش کننده آتش جهنم

وقتی که نزدیک وقت نماز می‌شد، پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله به مردم می‌فرمودند:

برخیزید حرکت کنید و به این نماز اول وقت رو بیاورید، برای اینکه آتش‌های افروخته شده از گناهانتان را با انجام این عبادت خاموش کنید. بعد از اینکه این عمل جامع و کامل را قبول کردند؛ چون زمینه‌ای برای ردّ عمل وجود ندارد. عمل وقتی که صورت ظاهرش الهی است، صورت باطنش هم الهی می‌شود، ادای تکلیف قطعی، قبول شدنش و وصل شدن آن به رحمانیت پروردگار عالم در دنیا قطعی است و در آخرت هم عمل به رحیمیت پروردگار وصل می‌شود، که جلوه این رحیمیت، بهشت و رضوان، من الله اکبر است.

 

دستورالعملی از آیة الله بهجت (ره)

من کلام علی علیه‌السلام:« إعلم أن کل شیء من عملک تبع لصلاتک: بدان که هر چیزی از عمل تو تابع نماز توست »؛

علیکم بالمحافظة علی الصلوات الخمس فی اوائل أوقاتها و بالإقبال بالکل إلیه تعالی فیها، لا تفوتکم السعادة إن شاء الله تعالی: بر شما باد به محافظت بر نمازهای پنج‌گانه در اولین وقت‌های آن‌ها؛ و بر شما باد به روی نمودن و توجّه با تمام وجود به سوی خدای تعالی؛ { در این صورت } سعادت را از دست نخواهید داد .

 

فرآوری : زهرا اجلال

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان


منابع :

پایگاه عرفان

سایت پرسمان

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic